جدیدترین های وب پارسی
مجله خواندنی، پزشکی و زیبایی، سبک زندگی

راههای تشخیص دیابت در کودکان

دیابت در کودکان و راه های تشخیص آن

دیابت در کودکان  یه اختلال سوخت و سازی در بدن است و در این بیماری دیابت توانایی هورمون انسولین در بدن از بین می رود و یا بدن در برابر انسولین مقاوم می شود. بنابراین انسولین تولیدی نمی تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. بنابراین اگر کودک شما به توجه به تغذیه خوب، لاغر می شود و حوصله انجام کارهایش را ندارد، باید به این نکات توجه کنید و به پزشک متخصص مرجعه کنید

 

دیابت کودکان

دیابت نوع یک، بیماری سیستم دفاعی بدن است و اگر پدر و مادر به موقع متوجه علائم این بیماری نشوند ممکن است زمانی مراجعه کنند که کودک حتی قند بالای ۴۰۰ دارد. در حال حاضر بیش از ۳۶۰ میلیون نفر به دیابت مبتلا هستند که این میزان در حال افزایش است. از سوی دیگر سن ابتلا به این بیماری نیز در حال کاهش است. در واقع دیابت نوع یک رشد بیش از ۳ درصدی در میان کودکان پیش‌دبستانی داشته و این رشد رو به افزایش است. براساس تحقیقات جهانی سالانه بیش از ۷۰ هزار نوجوان زیر ۱۵ سال به دیابت مبتلا می‌شوند که به عبارتی ۲۰۰ نوجوان در روز را شامل می‌شود بنابراین تخمین زده می‌شود ۵۰۰ هزار کودک و نوجوان در محدوده سنی ۱۴ سال در دنیا مبتلا به دیابت باشند.

 

متاسفانه در کشور خودمان آمار دقیقی از مبتلایان وجود ندارد اما آنچه مسلم است این روند رو به افزایش است زیرا تا پیش از این به ندرت کودک زیر ۴ ساله مبتلا دیده می‌شد اما در حال حاضر حتی در نوزاد ۱۵ روزه نیز این بیماری مشاهده شده است. والدین باید توجه داشته باشند که علائم این بیماری را با بیماری‌های دیگر اشتباه نگیرند زیرا در این صورت روند تشخیص و درمان به تعویق می‌افتد بنابراین ممکن است کودک با علائم حادتری مانند کمای دیابتی مواجه شود. در این حالت کودک به حتم قند بالای ۳۰۰ دارد. متاسفانه در کشور ما بیشتر دیابتی‌ها با این علائم مراجعه می‌کنند در حالی که در کشورهای اروپایی این اتفاق فقط در کتاب‌ها توضیح داده شده است و نمونه عینی برای آن وجود ندارد. آنچه مسلم است اینکه دیابت در کودکان و نوجوانان با بزرگسالان متفاوت است و زمانی که والدین متوجه بیماری در فرزندشان می‌شوند، تغییراتی مثل کنترل روزانه و تزریق روزانه در زندگی‌شان اتفاق می‌افتد اما باید حمایت روانی و اجتماعی از آنان انجام شود تا دچار مشکل نشوند.

 

دیابت نوع یک که معمولا بیشتر کودکان و نوجوانان به آن مبتلا می‌شوند، در شروع علامت بارزی ندارد و والدین زمانی متوجه ابتلای فرزندشان به دیابت می‌شوند که سلول‌های تولید کننده انسولین ناگهان ۸۰ تا ۹۰ درصد عملکردشان را از دست می‌دهند . دیابت نوع یک، بیماری سیستم دفاعی بدن است و اگر پدر و مادر به موقع متوجه علائم این بیماری نشوند ممکن است زمانی مراجعه کنند که کودک حتی قند بالای ۴۰۰ دارد. بنابراین در اینجا برخی از علائم هشدار را با هم مرور می‌کنیم.

 

 
شب ادراری غیرمعمول را جدی بگیرید

در کودکان تا ۴ سالگی ممکن است شب‌ادراری وجود داشته باشد اما از این سن به بعد باید نسبت به این مشکل حساس بود. برخی والدین ممکن است تصور کنند شب‌ادراری فرزندشان به علت مایعاتی است که خورده است یا حتی به اصطلاح سردی‌اش کرده که در این مواقع هم حتی به کودک خوراکی‌های شیرین داده می‌شود. اما والدین باید بدانند وقتی کودک‌شان تا پیش از این مشکلی نداشته و حالا به یکباره دچار مشکل شده باید علت‌یابی شود.

 

حواستان به لیوان‌های آبش باشد

طبیعی است وقتی کودک شب‌ادراری داشته باشد، متعاقب آن پرنوشی هم دارد. به دنبال دفع زیاد آب از بدن کودک دچار تشنگی و عطش شده و مبتلا به پرنوشی آب می‌شود. اگر کودک و نوزادی نتواند تشنگی خود را بیان کند، در این صورت آب از بدن از طریق ادرار دفع می‌شود ولی فرد نمی‌تواند آب را جبران کند و بدن دچار کم‌آبی شدید می‌شود. وقتی آب بدن زیاد دفع می‌شود، غلظت املاح در خون افزایش پیدا می‌کند. این افزایش غلظت املاح خون باعث بروز احساس تشنگی و خشکی دهان خواهد شد.

 

کاهش وزن یا افزایش اشتهای کاذب

 

وقتی کودکی زیاد آب می‌خورد امکان دارد اشتهای خود را برای خوردن غذا از دست بدهد و دچار کاهش وزن شود. این احتمال نیز وجود دارد که کودک دچار اشتهای کاذب شود و به دنبال آن اضافه وزن پیدا کند. کودکی که تا پیش از این وزن طبیعی داشته، افزایش ناگهانی وزن می‌تواند یک علامت قابل تامل باشد.

 

علائم دیابت را در فصل شیوع آن دنبال کنید

 

از آنجا که دیابت نوع یک در اواخر زمستان و اوایل بهار و همچنین در اواخر تابستان و اوایل پاییز بیشتر است ممکن است با اتفاقاتی مانند خانه تکانی اواخر زمستان یا فصل مدارس در اوایل پاییز مورد غفلت قرار گیرد بنابراین با بروز علائم ذکر شده خانواده‌ها نباید تصور کنند که خب حالا که زمستان است او دچار آنفلوآنزا شده یا وقتی مدارس شروع می‌شود دچار استرس شده است.

 

اگر وزن تولد بیش از ۴ کیلو باشد

اگر نوزادی با وزن بالای ۴ کیلو متولد شود این احتمال وجود دارد که مادر به دیابت بارداری مبتلا بوده است زیرا این نوع دیابت می‌تواند بدون علامت باشد. افرادی که مادر‌شان در دوران بارداری دچار دیابت بارداری شده در نوجوانی با احتمال بیشتری به دیابت دچار می‌شوند بنابراین بهتر است مادران باردار در هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری از نظر دیابت کنترل شوند. اگر مادر یا پدر دچار دیابت باشند هم احتمال اینکه فرزندشان بعد از ۲۰ سالگی به دیابت مبتلا شود ۳۰ تا ۴۰درصد است.

 

 

 

تشخیص دیابت در کودکان

هر روز تعداد کودکان مبتلا به دیابت درحال افزایش است برخی از کودکان حتی قبل از تولد در حالیکه در شکم مادرشان هستند به دیابت مبتلا می باشند. دلیل این افزایش شدید ابتلا به دیابت به دلیل شیوه ی زندگی ناسالم امروزی است. کودکان شدیداً به فست فودها و نوشیدنیهایی که اشباع از شکر و مواد افزودنی است اعتیاد یافته اند. علاوه بر همه ی این موارد ، بازیهای ویدئویی و اینترنت سبب افزایش بی تحرکی شده است. باید به کودکانی که در سنین پایین به دیابت مبتلا می گردند نحوه ی تطابق با بیماریشان را آموزش داد. در این مقاله چگونگی تشخیص دیابت در کودکان مرور می شود.

 

دیابت بامزه به دو گروه اصلی دیابت نوع ۱ و ۲ تقسیم می شود. دیابت نوع ۱ بیشتر در میان کودکان شایع است در این حالت بدن قادر به تنظیم قند خون نیست زیرا به دلایلی پانکراس از انجام اعمال طبیعی خود باز می ماند . پانکراس که مسئول ترشح هورمون انسولین است دیگر قادر به سنتز و ترشح انسولین نیست. انسولین هورمونی است که برای ذخیره و اکسید اسیون گلوکز در کبد وسایر سلولهای بدن ضروری است.جستجوی علایم مشخص درمیان کودکان کار بسیار دشواری است، حتی برخی از این علایم از چشم والدین مخفی می مانند زیرا آنرا با ناآرامی کودک اشتباه می گیرند. با این حال برای شناسایی این علایم نیاز به بررسی و توجه دقیق تری می باشد.

 

علایم زیر می تواند نشانه هایی از وجود دیابت در کودکان باشد:

 

·        احساس ضعف دائمی
·        خوابیدن بیش از حد معمول
·        بی حالی و بد خویی کودک
·        عدم علاقه به بازیهای بیرون از خانه و فعالیت های معمول
·        شکایت کودک از سردرد و معده درد.
·         عصبانیت سریع
·        کودک از نوسانات خلقی و حالات روحی متفاوت رنج می برد
·        کودک دست پاچه و آشفته حال باشد
·        در کودکان ۲ تا ۳ ساله ، وجود هر گونه ترشح چسبناک در ادرار می تواند نشانه ی بالا بودن قند و وجود قند اضافه در ادرار باشد. این علامت نشانه ی احتمالی وجود دیابت است و باید هر چه سریعتر آزمایش تشخیص دیابت انجام گیرد.
·        یکی ازعلائم گمراه کنند ه شب ادراری است. خیس کردن رختخواب در سنین پایین ممکن است علامت هشدار دهنده ای برای والدین محسوب نشود. اما باید این مسئله را جدی گرفت، بخصوص اگر قبلا ً زیاد این عمل از کودک سر نمی زده ولی  در چند ماه اخیر مکرراً شب ادراری داشته باشد.این حالت می تواند علامت دیابت باشد زیرا این کودکان آنقدر آشفته هستند که رویا را از واقعیت تشخیص نداده و در حالت خواب رختخواب خود را خیس می کنند.
·        تشنگی بسیار زیاد و به دنبال آن تکرر ادرار. تعداد دفعات مراجعه به دستشویی کودک را همیشه مراقب باشید. از آن جایی که قند خون بالا می رود کلیه ها برای دفع مقدار اضافی قند فعالیت بیشتری کرده و آنرا همراه با آب بصورت ادرار از بدن خارج می کنند و از آن جایی که آب بیشتری از بدن خارج می شود بدن دچار کم آبی شده و کودک بیشتر احتیاج به آب پیدا می کند.
·        از دست رفتن اشتها یا گرسنگی دائمی نیز ازعلایم دیابت است. هر دو این علایم از طرف والدین نادیده گرفته می شود زیرا والدین عدم توجه به غذا را به بازیگوشی بچه مرتبط می دانند و خوردن زیاد را مرتبط با سن رشد کودک در نظر می گیرند.
·        کودکان مبتلا به دیابت نوع یک معمولاً غذای زیادی می خورند ، اما کاهش وزن دارند. کاهش وزن بدون علت مشخص به خاطر عدم توانایی بدن در جذب انرژی ازغذاهایی است که مصرف می شود. این موضوع سبب می گردد چربیهایی که در سلولها ذخیره بوده اند مصرف شده و وزن بدن علیرغم خوردن غذا کاهش می یابد.
·        یکی از علائم خطرناک دیابت در کودکان از خواب بیدار نشدن است. این موضوع می تواند مرتبط با افت شدید قند خون باشد در این حالت لازم است مقداری ماده ی شیرین نظیر آب پرتقال یا یک قاشق پر شکر به کودک خوراند.

 

انواع آزمایشات قند خون در دیابت در کودکان

 

 

در نمونه های خونی تهیه شده از همه ی انواع دیابت نوع یک اتوآنتی بادی وجود دارد که بنام ketones معروف است. این ماده بعد ازشکسته شدن چربی در بدن ساخته می شود وجود این محصول جانبی در این نوع دیابت بسیار شایع است و می تواند در نمونه های خون یا ادرار شناسایی شود.

 

–         آزمایش قندخون ساده

چنانچه اکثر نشانه های ذکر شده را در کودک خود مشاهده کردید باید پزشک را از آن مطلع کرده و از پزشک بخواهید که برای کودک شما آزمایش اندازه گیری قند خون در خواست کند. چنانچه قند خون کودک شما مساوی ۲۰۰ میلیگرم در دسی لیتر یا بیشتر باشد نشان دهنده ی ابتلا کودک به دیابت است.

 

–         آزمایش A1C
برخی از پزشکان چنانچه درمورد نتایج آزمایش ساده ی قندخون اطمینان نداشته باشند برای تایید آزمایش از آزمایش هموگلوبین گلیکوزیه که به آن آزمایش A1C نیز گفته می شود، استفاده می کنند. این آزمایش میزان قندی را که در خون به هموگلوبین متصل شده است به درصد بیان می کند و از آن جایی که گلبولهای قرمز هر ۳ ماه تخریب شده و گلبولهای جدید ساخته می شوند، نتایج این آزمایش نشان دهنده ی میزان اتصال قند به هموگلوبین در طی ۳ ماهه گذشته است چنانچه مقدار آن برابر ۵/۶ درصد یا بالاتر باشد نشانه ی ابتلا کودک به دیابت است.
–         آزمایش قندخون ناشتا

 

در این آزمایش بعد از یک شب ناشتا نمونه ی خون از کودک برای سنجش مقدار قند خون تهیه می شود. برای این آزمایش کودک باید به مدت یک شب (حداقل ۸ ساعت) ناشتا باشد .اگر جواب آزمایش بیش از ۱۰۰ میلیگرم در دسی لیتر باشد نشانه ی Pre- diabetes است و چنانچه برابر با ۱۲۶ میلیگرم در دسی لیتر یا بیشتر باشد، نشانه ی ابتلا کودک به دیابت می باشد.

 

انجام آزمایش قند خون در خانه

 

همه ی والدین کودکان دیابتی باید یک دستگاه اندازه گیری قند خون یا گلوکومتر در خانه داشته باشند. استفاده از این دستگاه بسیار آسان است. از پزشک خود در مورد نحوه ی استفاده از این دستگاه سوال کنید. تعداد دفعات آزمایش قندخون در روز و زمان انجام آزمایشات را از پزشک معالج جویا شوید .چنانچه باید با انسولین کودک خود را درمان کنید ،نحوه ی تزریق و محلهای تزریق را از پزشک بپرسید. چنانچه از پمپ انسولین استفاده می کنید کار با پمپ و مراقبت های لازم را آموزش ببینید . آموزش لازم را در هنگام افت قند خون از پزشک جویا شوید. والدین باید مراقب میزان فعالیت کودک دیابتی خود باشند . تا زمانی که کودک به تنهایی قادر به انجام مسئولیت های مراقبت از بیماری خود نیست ، والدین باید این مسئولیت را با دقت برای او انجام دهند. کودکان دیابتی با کودکان سالم تفاوتی ندارند تنها با درمان مناسب می توانند به اندازه ی سایر کودکان فعال و شاد باشند.

 

 

ارسال دیدگاه

فرستادن دیدگاه